തത്പുരുഷസമാസം
The case compound

പൂർവപദം ഉത്തരപദവുമായി വിഭക്തിബന്ധത്തിൽ — വീട്ടുജോലി = വീട്ടിലെ ജോലി.

The first member stands in a case relation to the second: വീട്ടുജോലി is വീട്ടിലെ ജോലി.

ഓർക്കുക · You already know this

ലെവൽ മൂന്നു മുതൽ നിങ്ങൾ വിഭക്തികൾകൊണ്ടു ബന്ധം പറഞ്ഞു: 'അമ്മയുടെ കൈ', 'വീട്ടിലെ ജോലി', 'കൈകൊണ്ടു ചെയ്തു'. ഈ ബന്ധങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഒറ്റപ്പദത്തിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു — മഴവെള്ളം, വീട്ടുജോലി, കൈത്തറി. പ്രത്യയം കാണുന്നില്ല; ബന്ധം അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്.

Since level 3 you have been stating relations with case endings: അമ്മയുടെ കൈ, വീട്ടിലെ ജോലി, കൈകൊണ്ടു ചെയ്തു. Malayalam very often folds exactly such a relation into a single word — മഴവെള്ളം, വീട്ടുജോലി, കൈത്തറി. The ending is no longer visible, but the relation is still doing its work, and a vigraha brings it back out. A compound of that shape is a തത്പുരുഷസമാസം, and it is the commonest kind in the language.

സൂത്രങ്ങൾ · The rules

പൂർവപദം ഉത്തരപദവുമായി ഒരു വിഭക്തിബന്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സമാസം തത്പുരുഷസമാസം; ആ വിഭക്തി വിഗ്രഹത്തിൽ തെളിയുന്നു.

നിയമം 1

മഴവെള്ളം = മഴയുടെ വെള്ളം. വിഗ്രഹത്തിൽ സംബന്ധികാപ്രത്യയം -ഉടെ തിരിച്ചുവരുന്നു. സമാസത്തിൽ അതു ലോപിച്ചിരുന്നു.

In a തത്പുരുഷസമാസം the first member is grammatically subordinate to the second, and the link between them is a case relation. മഴവെള്ളം unpacks as മഴയുടെ വെള്ളം, and the genitive ending that the compound swallowed comes back in the analysis. Contrast last lesson's dvandva, where the analysis needed 'and' and no case ending at all.

ഏതു വിഭക്തിയും ഇങ്ങനെ ഒളിച്ചിരിക്കാം. സംബന്ധിക: മഴവെള്ളം, കടൽത്തീരം. ആധാരിക: വീട്ടുജോലി, തലവേദന, നാട്ടുകാരൻ. പ്രയോജിക: കൈത്തറി, കാൽനട. വിഗ്രഹം ചെയ്യുമ്പോൾ ഏതു പ്രത്യയമാണു യോജിക്കുന്നത് എന്നു നോക്കുക.

Any case can be the hidden link. Genitive: മഴവെള്ളം is മഴയുടെ വെള്ളം, കടൽത്തീരം is കടലിന്റെ തീരം. Locative: വീട്ടുജോലി is വീട്ടിലെ ജോലി, തലവേദന is തലയിലെ വേദന, നാട്ടുകാരൻ is നാട്ടിലുള്ള ആൾ. Instrumental: കൈത്തറി is കൈകൊണ്ടുള്ള തറി, കാൽനട is കാൽകൊണ്ടുള്ള നടത്തം. When you analyse, simply try the endings in turn until one of them makes plain sense.

തത്പുരുഷസമാസത്തിൽ പ്രാധാന്യം ഉത്തരപദത്തിനാണ്; സമസ്തപദം ഉത്തരപദം കുറിക്കുന്ന വസ്തുതന്നെ കുറിക്കുന്നു.

നിയമം 2

മഴവെള്ളം ഒരുതരം വെള്ളമാണ്, മഴയല്ല. വീട്ടുജോലി ഒരുതരം ജോലിയാണ്, വീടല്ല. അതുകൊണ്ട് സമസ്തപദത്തിന്റെ ലിംഗവും വചനവും ഉത്തരപദത്തിന്റേതുതന്നെ.

The second member is the head. മഴവെള്ളം is a kind of water, not a kind of rain; വീട്ടുജോലി is a kind of work, not a kind of house. This is a practical test as well as a definition: whatever the whole compound denotes, it is something the ഉത്തരപദം already denoted, only narrowed. Gender and number follow the head too — നാട്ടുകാരൻ is masculine because കാരൻ is.

ഈ പരീക്ഷ ദ്വന്ദ്വത്തെയും തത്പുരുഷനെയും വേർതിരിക്കും. കൈകാലുകൾ കൈയുമാണ് കാലുമാണ് — രണ്ടും തുല്യം, ദ്വന്ദ്വം. കൈത്തറി തറി മാത്രമാണ്, കൈയല്ല — ഉത്തരപദത്തിനു പ്രാധാന്യം, തത്പുരുഷൻ.

Use the head test to keep the two kinds apart. കൈകാലുകൾ is both hands and feet, two equals, so it is a dvandva. കൈത്തറി is a loom and nothing but a loom, with കൈ merely saying which sort, so it is a tatpuruṣa. Same first word, different construction, and only the analysis tells you which.

സമാസത്തിൽ ചേരുമ്പോൾ പല പദങ്ങളും ഒരു പ്രത്യേക പൂർവപദരൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു — വീട് എന്നത് വീട്ടു ആയും, നാട് എന്നത് നാട്ടു ആയും.

നിയമം 3

വീട് + ജോലി → വീട്ടുജോലി; നാട് + കാരൻ → നാട്ടുകാരൻ. ഇതേ രൂപംതന്നെയാണ് വീട്ടിൽ, നാട്ടിൽ എന്നിവയിലും കാണുന്നത്.

Several nouns take a special shape when they go into a compound: വീട് becomes വീട്ടു, നാട് becomes നാട്ടു, കാട് becomes കാട്ടു. It is the same stem you have been using in the locative all along — വീട്ടിൽ, നാട്ടിൽ, കാട്ടിൽ — so there is nothing new to memorise, only something to recognise.

ഈ ഉകാരാന്ത പൂർവപദങ്ങൾക്കു ശേഷം സാധാരണ ദ്വിത്വം വരാറില്ല: നാട്ടുകാരൻ, വീട്ടുകാരൻ, കാട്ടുതീ. താരതമ്യം ചെയ്യുക — കട + കാരൻ → കടക്കാരൻ, പണം + കാരൻ → പണക്കാരൻ. സമാസത്തിലെ സന്ധി l11-07-ൽ വിശദമായി വരും.

One spelling caution. After these -ഉ stems the level-8 doubling usually does not happen: you write നാട്ടുകാരൻ, വീട്ടുകാരൻ, കാട്ടുതീ with a single consonant, while കട and പണം do double — കടക്കാരൻ, പണക്കാരൻ. Sandhi at a compound seam has a lesson of its own, l11-07; for now, learn the shape of each compound as you meet it, and when in doubt look it up rather than guess.

പടിപടിയായി · Step by step

മഴ + വെള്ളം → മഴവെള്ളം

മഴയുടെ വെള്ളം — വിഗ്രഹം — സംബന്ധികാബന്ധം
മഴ + വെള്ളം — പൂർവപദത്തിന്റെ വിഭക്തിപ്രത്യയം ലോപിക്കുന്നു
മഴവെള്ളം — വകാരം ഖരമല്ല; ഇരട്ടിപ്പില്ല. സമസ്തപദം

കൈ + തറി → കൈത്തറി

കൈകൊണ്ടുള്ള തറി — വിഗ്രഹം — പ്രയോജികാബന്ധം
കൈ + തറി — പൂർവപദത്തിന്റെ പ്രത്യയം ലോപിക്കുന്നു
കൈ + ത് + തറി — ഉത്തരപദാദിയിലെ ഖരം തകാരം ഇരട്ടിക്കുന്നു — ദ്വിത്വസന്ധി
കൈത്തറി — സമസ്തപദം; ഇത് ഒരുതരം തറിതന്നെ

നാട് + കാരൻ → നാട്ടുകാരൻ

നാട്ടിലുള്ള ആൾ — വിഗ്രഹം — ആധാരികബന്ധം
നാട്ടു + കാരൻ — സമാസത്തിൽ നാട് എന്നത് നാട്ടു എന്ന രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു
നാട്ടുകാരൻ — ഇവിടെ ഇരട്ടിപ്പില്ല; താരതമ്യം — കട + കാരൻ → കടക്കാരൻ

അഭ്യാസം · Practice

'വീട്ടുജോലി' എന്നതിന്റെ വിഗ്രഹം ഏത്? Which is the correct analysis of വീട്ടുജോലി?

മഴയുടെ വെള്ളം — ഒറ്റപ്പദമായി: ________ Write this as one compound.

തത്പുരുഷസമാസത്തിൽ പ്രാധാന്യം ഏതു പദത്തിനാണ്? Which member is the head of a tatpuruṣa compound?

സമസ്തപദവും വിഗ്രഹവും ചേർക്കുക. Match each compound to its analysis.

ഇവയിൽ തത്പുരുഷസമാസം ഏത്? Which of these is a tatpuruṣa compound?

കടൽ + തീരം = ________ Join these two words.