ദ്വന്ദ്വസമാസം
The and-compound

രണ്ടു പദവും തുല്യം — അച്ഛനും അമ്മയും ചേർന്ന് അച്ഛനമ്മമാർ.

Both members equal and both meant: 'A and B' packed into one word.

ഓർക്കുക · You already know this

ലെവൽ മൂന്നിൽ നിങ്ങൾ -ഉം … -ഉം കൊണ്ടു പട്ടിക ഉണ്ടാക്കി: 'അച്ഛനും അമ്മയും വന്നു.' 'കൈയും കാലും കഴുകി.' മലയാളത്തിന് ഇതേ കാര്യം ഒറ്റപ്പദംകൊണ്ടും പറയാം: 'അച്ഛനമ്മമാർ വന്നു.' 'കൈകാലുകൾ കഴുകി.' അർഥം ഒന്നുതന്നെ; രണ്ടു പദം ഒന്നായി എന്നു മാത്രം.

In level 3 you learned to list things with -ഉം … -ഉം: അച്ഛനും അമ്മയും വന്നു, കൈയും കാലും കഴുകി. Malayalam can say exactly the same thing in a single word — അച്ഛനമ്മമാർ വന്നു, കൈകാലുകൾ കഴുകി. Nothing is added and nothing is lost; the two words have simply moved in together. A compound built this way is a ദ്വന്ദ്വസമാസം, and it is the easiest kind to recognise, because its vigraha is the -ഉം list you already know how to make.

സൂത്രങ്ങൾ · The rules

രണ്ടു പദത്തിനും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള സമാസം ദ്വന്ദ്വസമാസം; വിഗ്രഹത്തിൽ രണ്ടു പദത്തിനും -ഉം ചേരും.

നിയമം 1

അച്ഛനമ്മമാർ എന്നതിന്റെ വിഗ്രഹം 'അച്ഛനും അമ്മയും'. രാപ്പകൽ എന്നതിന്റേത് 'രാവും പകലും'. ഒരു പദവും മറ്റേതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നില്ല.

In a ദ്വന്ദ്വസമാസം neither member is the boss. Both are meant, both are equally weighted, and the vigraha joins them with -ഉം on each: അച്ഛനമ്മമാർ unpacks as അച്ഛനും അമ്മയും, രാപ്പകൽ as രാവും പകലും. That -ഉം test settles it in a second: if the analysis needs the word 'and', the compound is a dvandva.

മറ്റു സമാസങ്ങളിൽ ഒരു പദം മറ്റേതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയോ അതിനോട് ഒരു വിഭക്തിബന്ധത്തിൽ നിൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. ദ്വന്ദ്വത്തിൽ അങ്ങനെയില്ല: മഴക്കാലം എന്നാൽ 'മഴയുടെ കാലം', പക്ഷേ കൈകാലുകൾ എന്നാൽ 'കൈയുടെ കാൽ' അല്ല.

Compare with the compound you met last lesson. മഴക്കാലം means the season of rain — one member is subordinate to the other. കൈകാലുകൾ does not mean the leg of a hand; it means hands and feet, both of them, side by side. Test any compound this way: try to make one member serve the other. If the attempt gives nonsense but 'and' gives sense, you are looking at a ദ്വന്ദ്വസമാസം.

ദ്വന്ദ്വസമാസത്തിൽ ബഹുവചനപ്രത്യയം ഉത്തരപദത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ചേരുന്നു.

നിയമം 2

അച്ഛൻ + അമ്മ → അച്ഛനമ്മ; -മാർ ചേർത്ത് അച്ഛനമ്മമാർ. കൈ + കാൽ → കൈകാൽ; -കൾ ചേർത്ത് കൈകാലുകൾ. 'അച്ഛന്മാരമ്മമാർ' എന്ന് എഴുതരുത്.

The compound is one word, so it takes one plural marker, and that marker sits at the end. അച്ഛൻ and അമ്മ give അച്ഛനമ്മ, and -മാർ makes it അച്ഛനമ്മമാർ; കൈ and കാൽ give കൈകാൽ, and -കൾ makes it കൈകാലുകൾ. Level 9 taught you that -മാർ goes on people and -കൾ on things, and that division holds here too.

സംസ്കൃതപദങ്ങൾകൊണ്ടും ദ്വന്ദ്വം ഉണ്ടാക്കാം: മാതാവ് + പിതാവ് → മാതാപിതാക്കൾ; സുഖം + ദുഃഖം → സുഖദുഃഖങ്ങൾ. ഇവയും ഒരു ബഹുവചനപ്രത്യയമേ എടുക്കുന്നുള്ളൂ.

The Sanskrit layer of Malayalam builds dvandvas just as freely: മാതാപിതാക്കൾ for parents, സുഖദുഃഖങ്ങൾ for joys and sorrows, both with a single plural ending at the very end. Notice that സുഖദുഃഖങ്ങൾ keeps the visarga of ദുഃഖം intact inside the compound — the members are joined, not rewritten.

ദ്വന്ദ്വസമാസം ചിലപ്പോൾ രണ്ടിനെയും ചേർത്ത് ഒരൊറ്റ കൂട്ടമായി കുറിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ബഹുവചനപ്രത്യയം വേണ്ട.

നിയമം 3

രാപ്പകൽ = രാവും പകലും ചേർന്ന കാലം മുഴുവൻ. 'അവർ രാപ്പകൽ ജോലി ചെയ്തു' — ഇവിടെ രാപ്പകൽ ഒരു കൂട്ടത്തെ കുറിക്കുന്നു.

Sometimes the two members are taken together as one whole rather than as two countable things, and then no plural ending appears at all. രാപ്പകൽ is the clearest case: അവർ രാപ്പകൽ ജോലി ചെയ്തു means they worked night and day, the pair treated as one stretch of time. Compare കൈകാലുകൾ, which really is a plural set of separate limbs.

പടിപടിയായി · Step by step

അച്ഛൻ + അമ്മ → അച്ഛനമ്മമാർ

അച്ഛനും അമ്മയും — വിഗ്രഹം — രണ്ടു പദവും തുല്യം
അച്ഛന് + അമ്മ — പദാന്തചില്ല് ൻ സ്വരത്തിനു മുൻപിൽ ന ആയി അഴിയുന്നു
അച്ഛനമ്മ — സംവൃതോകാരം ലോപിക്കുന്നു — ലോപസന്ധി
അച്ഛനമ്മമാർ — ബഹുവചനപ്രത്യയം -മാർ ഉത്തരപദത്തിൽ ഒരിക്കൽ

രാ + പകൽ → രാപ്പകൽ

രാവും പകലും — വിഗ്രഹം — രാ എന്നാൽ രാത്രി
രാ + പകൽ — പൂർവപദത്തിന്റെ പ്രത്യയം ലോപിക്കുന്നു
രാ + പ് + പകൽ — ഉത്തരപദാദിയിലെ ഖരം പകാരം ഇരട്ടിക്കുന്നു — ദ്വിത്വസന്ധി
രാപ്പകൽ — സമസ്തപദം; കൂട്ടത്തെ കുറിക്കുന്നതിനാൽ ബഹുവചനപ്രത്യയമില്ല

അഭ്യാസം · Practice

'അച്ഛനമ്മമാർ' എന്നതിന്റെ വിഗ്രഹം ഏത്? Which is the correct analysis of അച്ഛനമ്മമാർ?

കൈയും കാലും — ഒറ്റപ്പദമായി ബഹുവചനത്തിൽ: ________ Write this as one plural compound.

ദ്വന്ദ്വസമാസത്തിൽ ബഹുവചനപ്രത്യയം എവിടെ ചേരുന്നു? Where does the plural marker attach in a dvandva compound?

സമസ്തപദവും വിഗ്രഹവും ചേർക്കുക. Match each compound to its analysis.

ഇവയിൽ ദ്വന്ദ്വസമാസം അല്ലാത്തത് ഏത്? Which of these is not a dvandva compound?

വാക്യം ഉണ്ടാക്കുക — 'They worked night and day.' Arrange the words.